چرا «کاسپین» بهجای «خزر»؟ ضرورت بازنگری در نام دریای شمال ایران
اختصاصی گیلان فردا24 ـ استفاده از نام «کاسپین» بهجای «خزر» در برخی نقشههای هواشناسی صداوسیما، بار دیگر بحث درباره پیشینه تاریخی و نحوه نامگذاری دریای شمال ایران را مطرح کرده است؛ موضوعی که از منظر تاریخ، جغرافیا و هویت فرهنگی گیلان، نیازمند بررسی کارشناسی و شفافسازی درباره مبنای کاربرد این نام در رسانههای داخلی است.
به گزارش گیلان فردا ۲۴، استفاده از عنوان «دریای کاسپین» بهجای «دریای خزر» در برخی برنامههای هواشناسی تلویزیون، زمینهساز طرح دوباره این پرسش شده است که کدام نام میتواند در کاربردهای رسمی و رسانهای ایران مبنای واحد قرار گیرد.
نام کاسپین در بسیاری از زبانها و منابع بینالمللی برای اشاره به این پهنه آبی به کار میرود و ریشه آن با قوم باستانی کاسپی پیوند دارد؛ قومی که نامش در منابع تاریخی ثبت شده و با بخشهایی از سرزمینهای پیرامون دریای شمال ایران مرتبط دانسته میشود.
در مقابل، نام خزر نیز پیشینه تاریخی دارد و از نام قوم خزر گرفته شده است. ازاینرو، بررسی علمی این موضوع مستلزم توجه به سابقه هر دو نام و پرهیز از نتیجهگیریهای شتابزده درباره برتری تاریخی یکی بر دیگری است.
کاسپین؛ نامی با کاربرد گسترده بینالمللی
کاربرد عنوان «Caspian Sea» در منابع جغرافیایی و متون بینالمللی، یکی از دلایلی است که موضوع استفاده از نام کاسپین را در رسانههای داخلی مطرح کرده است. یکسانسازی نامهای جغرافیایی در مکاتبات و اسناد بینالمللی میتواند به هماهنگی بیشتر در ارتباطات رسمی کمک کند؛ با این حال، تعیین نام معیار در زبان فارسی نیازمند بررسی سوابق و مصوبات مرتبط است.
پیشینه تصمیمگیری درباره نام دریا
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در آذرماه ۱۳۸۱ کمیته تخصصی نامنگاری جغرافیایی ایران، کاربرد نام خزر در داخل کشور و نام کاسپین در متون خارجی و معاهدات بینالمللی را مبنا قرار داده بود. بنابراین، استفاده اخیر از عنوان کاسپین در برخی برنامههای تلویزیونی، این پرسش را مطرح میکند که آیا رویه تازهای در حال شکلگیری است یا با کاربردی موردی روبهرو هستیم.
تا زمان انتشار این گزارش، اطلاعات مستند و روشنی درباره صدور دستورالعمل رسمی و سراسری برای جایگزینی نام خزر با کاسپین در رسانههای داخلی در دست نیست.
مطالبه گیلان فردا۲۴ ؛ شفافیت در نامگذاری جغرافیایی
برای استان گیلان که زندگی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بخش مهمی از مردم آن با دریای شمال ایران پیوند خورده است، این موضوع تنها یک اختلاف واژگانی نیست؛ بلکه به نحوه بازتاب تاریخ و هویت جغرافیایی منطقه نیز مربوط میشود.
گیلان فردا ۲۴پیشنهاد میکند نهادهای مسئول، از جمله فرهنگستان زبان و ادب فارسی و کمیته نامنگاری و یکسانسازی نامهای جغرافیایی کشور، با ارائه مستندات تاریخی و توضیح مبانی تصمیمهای پیشین، درباره نحوه کاربرد نامهای خزر، کاسپین و مازندران شفافسازی کنند.
اگر استفاده از نام کاسپین در نقشههای تلویزیونی ناشی از تصمیمی تازه است، اعلام مبنای این تصمیم میتواند از شکلگیری گمانهزنیهای غیرضروری جلوگیری کند.
مسئله اصلی، صرفاً جایگزینی یک واژه با واژه دیگر نیست؛ بلکه ضرورت تصمیمگیری مستند، شفاف و هماهنگ درباره نام یکی از مهمترین پهنههای آبی پیرامون ایران است
هیچ دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.